آشنایی با گلخانه های خانگی

امروزه با پیشرفت علوم مختلف کشاورزی و رواج و توسعه کشت در محیط های مصنوعی ، پرورش و عرضه محصولات مختلف کشاورزی در تمام طول سال امری عادی شده است. یکی از این محیط های مصنوعی گلخانه ها می باشد که امکان ایجاد شرایط مناسب رشد را برای گیاهان مختلف فراهم آورده و موجب افزایش میزان تولید و کیفیت محصولات مختلف و ایجاد اشتغال و درآمد زاِئی در بخش کشاورزی گردیده است. با توجه به بالا بودن هزینه های سرمایه گذاری در گلخانه های بزرگ ، گلخانه های خانگی گزینه بسیار مناسبی در زمینه تولید محصولات مختلف کشاورزی در فصول سرد سال می باشد.

تعریف گلخانه های خانگی :

یک گلخانه خانگی، گلخانه ای است کوچک که در اراضی خرد موجود در مناطق مختلف ترجیحا منازل روستایی، باغچه ها، باغات و...که غیر قابل استفاده بوده و یا در تمام طول سال در مدت محدودی مورد استفاده قرار می گیرد، احداث می گردد. باید زمین های مورد استفاده برای این کار محصور باشند و آب و برق در دسترس باشد. این گلخانه ها در اشکال متنوع و بسته به شرایط محل و با استفاده از ارزان ترین و ساده ترین مصالح و مواد موجود قابل احداث می باشند. به منظور کاهش هزینه های سرمایه گذاری و استفاده بهینه از منابع موجود توصیه می گردد این نوع گلخانه در محل هایی که در طول شبانه روز امکان دسترسی و سر کشی اعضای خانواده را دارد ، ایجاد گردند. مساحت گلخانه های خانگی می تواند از حداقل 50 مترمربع تا حداکثر 250 مترمربع در نظر گرفته شوند. با توجه به شکل این نوع گلخانه ها ، ارتفاع آن تا تاج 3 تا 4 متر خواهد بود.

 

مزایای تولید محصول در گلخانه های خانگی :

  • امکان تولید محصولات مختلف در فصول سرد سال
  • استفاده بهینه از سرمایه های موجود جهت تولید محصول
  • افزایش امکان دسترسی و سرکشی مداوم و راحت برای تولید کننده به دلیل احداث گلخانه در مجاورت محل مسکونی
  • ایجاد زمینه اشتغال افراد خانواده

 

محل مناسب جهت احداث گلخانه :

اولین نکته در احداث یک گلخانه انتخاب محل مناسب است که باید در این مورد به نکاتی از قبیل مناسب بودن خاک از نظر شرایط فیزیکی و شیمیایی مثل بافت خاک ، مواد غذایی موجود در خاک، شوری ، اسیدیته و...توجه نمود در صورت مطلوب نبودن شرایط خاک، میتوان آن را با انجام عملیات اصلاحی از قبیل کوددهی، آبشویی و ... بهبود بخشید. یا از روش کشت های بدون خاک یا هیدروپونیک استفاده کرد. همچنین زمین مورد نظر بایستی تا حد امکان مسطح بوده و از شیب ملایمی در حد 0.5 تا 1 درصد برخوردار باشد. در ضمن بایستی به زهکشی مناسب جهت خروج آب های اضافی توجه گردد و برخورداری از نور کافی وجهت وزش باد نیز یکی از عوامل اساسی در تعیین جهت تاسیس گلخانه می باشد. در عرض های پایین تر از 40 درجه شمالی گلخانه ها را باید در امتداد شمالی- جنوبی احداث نمود.

گلخانه های خانگی را می توان در قسمت های مختلف منزل از قبیل حیاط ، حیاط پشتی ، کنار دیوار ، کنار ساختمان و در صورت استفاده از روش کشت بدون خاک و عایق بندی مناسب حتی در پشت بام منزل احداث نمود. این گونه گلخانه ها معمولا به دو صورت مستقل و یا متصل به ساختمان یا دیوار ساخته می شوند . اگر قرار است گلخانه متصل به ساختمان باشد بسته به جهت ساختمان اصلی ممکن است گلخانه در قسمت های جنوب، جنوب شرقی و .. که در فصل زمستان نورگیری مناسبی دارند احداث گردد. شمال ساختمان اصلی به دلیل دریافت کمترین نور، مکان مناسبی برای احداث امتداد شمالی – جنوبی است.

 

شکل گلخانه :

با توجه به  امکانات موجود، زمین مورد نظر و نوع محصولی که در برنامه کشت قرار خواهد گرفت و... شکل گلخانه را میتوان به دو صورت زیر در نظر گرفت :

1 – فرم کمانی یا تونلی (کوآنت ) که به صورت مستقل احداث گردد.

2- فرم یکطرفه که به صورت متصل به ساختمان و یا دیوار احداث گردد.

 

  • گلخانه های کمانی از لوله ی گالوانیزه با پوشش پلاستیکی ساخته می شوند.
  • ولی در گلخانه های یکطرفه می توان به جز لوله های گالوانیزه از چوب نیز استفاده نمود.
  • این نوع گلخانه ها در کنار دیوار و رو به قسمت جنوب ساخته می شوند شیب سقف این گلخانه ها شمالی – جنوبی بوده و دیوار جنوبی آن کوتاهتر از دیوار شمالی است.
  • ضلع شمالی این گلخانه ها معمولا از دیوار انبار یا ساختمان مجاور استفاده می شود و دیوار شرقی و غربی آنها نیز تماما و یا قسمتی از دیوار، از آجر ساخته می شود.

 

توجه :

امروزه گلخانه های کمانی را می توان به شرکت های سازنده سفارش داد. همچنین در صورت داشتن تخصص و تجربه لازم خود فرد نیز می تواند گلخانه را احداث نماید.

محصولات قابل کشت :

در گلخانه های خانگی محصولات مختلفی را می توان کشت نمود. این محصولات شامل انواع بذر سبزی های برگی (اسفناج، ریحان، تره ، نعناع، جعفری و کاهو) ، سبزی های پیازی (سیر، پیازچه و تره فرنگی) ، سایر بذر سبزیجات (کلم بروکلی، مارچوبه، بادمجان، فلفل، گوجه فرنگی، انواع سبزی های جالیزی و....) گل های آپارتمانی، گل های باغچه ای (بنفشه ، شاه پسند، اطلسی، تاج خروس، پامچال و...) گلهای شاخه بریده (مریم، رز، داودی، گلایل و...) گلهای پیازی (لاله ، سنبل ، نرگس ، لیلیوم و...) ، نشاء انواع سبزی ها، توت فرنگی، گیاهان داروئی، انواع قلمه (ترون ، انگور و سایر...) و... می باشند.

با توجه به اینکه در فصول سرد سال دسترسی به سبزی تازه در محیط روستا در اکثر مناطق کشور (به جز استان های جنوبی و گرمسیر) کم می باشد، لذا توصیه می گردد گلخانه های خانگی به امر تولید سبزی اختصاص یابد. لازم به توضیح است که با برنامه ریزی مناسب می توان اقدام به تولید چندین محصول در طول سال کرده و بسته به نیاز بازار اقدام به تولید دو یا چند مورد از محصولات ذکر شده نمود.

 

پیش بینی زمان کشت :

از آنجایی که هدف از احداث گلخانه های خانگی تولید محصول در خارج از فصل کشت بر اساس پتانسیل اقتصادی محصولات می باشد، باتوجه به شرایط آب و هوایی اکثر مناطق استان بهتر است کشت در ماه های شهریور ، مهر، آبان و آذر انجام شود. ضمنا دوره دوم کشت از بهمن ماه قابل اجرا بوده و تا اردیبهشت سال بعد نیز می تواند ادامه یابد.

 

 

زمین من 

نظرات کاربران


اگر تصویر خوانا نیست اینجا کلیک کنید
همزمان با تأیید انتشار نظر من، به من اطلاع داده شود.
* نظر هایی كه حاوی توهین است، منتشر نمی شود.
* لطفا از نوشتن نظر های خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.