زمین من | فروشگاه آنلاین کشاورزی

نوار آبیاری (نوار تیپ)

سیستم های آبیاری مجهز به نوار تیپ

نوارهای آبیاری یا نوار تیپ از مهم ترین تجهیزات در آبیاری قطره هستند که برای آبیاری کشت های ردیفی مانند سبزیجات ، صیفیجات، پیاز، غلات، و...مرسوم هستند همچنین مورد استفاده در سیستم های آبیاری گلخانه های معمولی و هیدروپونیک ، فضا های سبز ، تاکستان ها ، گل و گیاهان زینتی و... می باشند.

در آبیاری قطره ای به وسیله نوار های آبیاری ، آب در نزدیکی منطقه توسعه ریشه گیاه به زمین داده می شود و برای محصولات با نیاز های متفاوت مورد استفاده قرار می گیرد. بدین ترتیب از هدرفت آب جلوگیری می شود. استفاده از نوار های تیپ در آبیاری مزایای زیادی در بردارد که به طور مفصل در ادامه به آن پرداخته شده است. 

نوار آبیاری ها عموما از جنس پلی اتیلن هستند که دارای مقاومت در برابر اشعه خورشید، انواع کود ها و سموم شیمیایی ، تغییرات دما و پوسیدگی می باشند و در فاصله هایی مشخص به عنوان مثال هر 10، 20 یا 30 سانتیمتر دارای روزنه های خروج آب هستند. این نوار ها همچنین از نظر ضخامت متفاوت می باشند. که پر مصرف ترین انواع آنها ضخامت 200 و 175 میکرون با فاصله روزنه یا پلاک 20 سانتی متر می باشد. آبدهی نوار های آبیاری بین 1.2 تا 3 لیتر در ثانیه در نظر گرفته می شود.

فشار کارکرد برای آبدهی مناسب و یکنواخت 0.5 تا 1 اتمسفر می باشد.  نوار های تیپ بر خلاف لوله های پلی اتیلنی قابلیت انعطاف بالاتری دارند و در رول هایی با متراژ های متفاوت تولید می شوند. نوار تیپ ها به دلیل ضخامت های کمی که دارند به راحتی قابل جابجایی هستند.

انواع نوار های تیپ

نوار تیپ ها به دو صورت درزدار و پلاکدار تولید و عرضه می شوند.

در نوع پلاک دار عموما ضریب یکنواختی پخش آب بالاتر است و دارای قطره چکان نیز می باشند که در نوار تیپ های درزدار پلاک ها جای خود را به مسیری زیگزاگی شکل می دهند که باعث کم شدن فشار آب می شوند به اصطلاح آرام سازی صورت می گیرد و سپس آب از درز ها خارج شده و به پای گیاه می رسد. نوار آبیاری درزدار در دونوع درز از بغل و درز از وسط موجود است.

مزیت های مهم نوار تیپ های پلاکدار:

  • نوار تیپ های پلاکدار دارای طول عمر بیشتری نسبت به نوار های آبیاری درزدار هستند.
  • رفع مشکل باز شدن دوخت ها در نوار های تیپ درزدار
  • قابل استفاده در زمین های شیب دار به دلیل یکنواختی آبدهی بالا

مزایای استفاده از نوار تیپ در آبیاری قطره ای

  • بدلیل وزن کم نوارآبیاری ها نصب و جابجایی آنها سریع و راحت انجام می شود.
  • اتصالات قابل استفاده در این سیستم ها در درسترس و ارزان است.
  • قابل استفاده در زمین هایی با پستی و بلندی و شیب های مختلف
  • جلگیری از جذب و رشد جلبک در اطراف ونواحی آنها
  • کاهش قابل توجه مصرف آب کشاورزی و همچنین افزایش راندمان کشت
  • مقاوم در برابر اشعه خورشید، مواد و کود های شیمیایی و سموم آفت کش
  • در این روش یکنواختی پخش آب حتی در زمین های شیبدار و مناظق بادخیز نیز وجود دارد.
  • نوار های آبیاری قابل نصب در زیر و روی خاک را دارند.
  • مکان استفاده از نوار های تیپ در طول چند دوره کشت وجود دارد.
  • کنترل رطوبت و مدیریت شوری آب و خاک
  • در این روش ریشه گیاه از نطر جذب آب و مواد غذایی در حالت مطلوب قرار دارد.
  • کنترل رشد علف های هرز و کاهش تبخیر آب از سطح نسبت بدلیل عدم ایجاد رواناب 

نکات قابل توجه در استفاده از سیستم های آبیاری با نوار تیپ

 استفاده از آبهای خیلی شور یا با سختی زیاد سبب مسدود شدن روزنه های روی نوار های آبیاری می گردد و خروج آب با مشکل مواجه می شود که یکی از مهم ترین دلایل کاهش یکنواختی نیز می باشد. همچنین در مواقعی که کشاورزان از وجود ذراتی مانند شن و ماسه در آب آگاهی دارند استفاده از سیستم های فیلتراسیون امری ضروری می باشد که سبب افزایش طول عمر سیستم آبیاری می گردد. به طور کلی ذرات موجود در آب ورودی به سیستم ها تیپ نباید بیشتر از 100 میکرون باشند که درغیر اینصورت احتمال گرفتگی روزنه ها وجود دارد.

استفاده از سیستم های تیپ در زمین هایی با شیب بیشتر از 2 درصد توصیه نمی شود.  به این دلیل که شیب های بیشتر از دو دورصد از توزیع یکنواخت آب در طول نوار تیپ جلوگیری می کند و احتمال ایجاد فرایند مکش به صورت معکوس وجود دارد که سبب وارد شدن ذرات شن و ماسه در تیپ می  گردد. یک از روش هایی که برای رفع این مشکل در زمین های شیبدار وجود دارد نصب نوار های آبیاری به صورت عمود بر شیب می باشد.

پس از تزریق کود و سموم بهتر است که سیستم تا مدتی فعال باشد تا باقیمانده این مواد از سیستم خارج شود در غیر اینصورت رسوبات مواد شیمیایی در نوار تیپ میتواند به آن آسیب وارد نماید. همچنین بدلیل ضخامت های کم این نوار ها احتمال آسیب دیدگی با اجسام نوک تیز وجود دارد به همین دلیل بهتر است هنگام جابجایی به روی زمین کشیده نشوند.

فاکتور های انتخاب نوار تیپ مناسب

همانطور که در بالا اشاره شده نوار تیپ از جنس پلی اتیلن هستند و قبل ازورود آب به آنها دارای سطح صاف هستند که با ورود آب نوار آبیاری پر گشته و آب از درز ها یا پلاک ها خرج می شود و پس از اتمام عملیات آبیاری دوباره به حالت قبل باز می گردند. فشار کاری ، ضریب یکنواختی پخش آب ، میزان آبدهی ، ضخامت ، طول رول، و... از مهم ترین موارد در انتخاب نوار های آبیاری می باشند.

نگهداری و مراقبت از نوار های آبیاری

 نوارهای آبیاری باید پس از هر دوره جمع شوند تا خاک و یا خار و خاشاک سطح آنها را پوشش ندهد و سبب آسیب وارد شدن به آنها نگردد. همچنین در زمین هایی که نوار های تیپ در زیرسطح کار گذاشته می شوند باید از آسیب های جوندگان حفظ شوند.

نوار های آبیاری باید درست جایگذاری شود به نحوی که در راستای شیب مزرعه قرار گیرند و هم جهت با باد غالب منطقه باشند.  

فاصله مناسب بین تیپ ها باید رعایت شود و همچنین طوری روی سطح قرار بگیرند که توسط خاک جابجا نشوند و بست های ابتدایی آب باید درست تعبیه شوند که نشتی آب از این محل ها صورت نگیرد.

قبل از اینکه گیاه در سطح زمین رشد و توسعه پیدا کند باید نوار های آبیاری را تست کرد تا از کارکرد صحیح آنها مطمئن شد.

در روش آبیاری نواری هدررفت آب به حداقل می رسد و از سوختگی برگ ها نیز جلوگیری می شود.

سیستم آبیاری باید به سیستم قیلتراسیون و فیلتر شنی و دیسکی مجهز باشد  تا از ورود ذرات معلق به سیستم آبیاری جلوگیری شود. و تقریبا پس از هر2 الی 3 مرتبه آبیاری باید داخل تیپ ها به خوبی شسته شود تا از رسوب درات جلوگیری شود.

موارد حائز اهمیت در نصب نوار تیپ ها در مزرعه

قبل از نصب باید مزرعه شخم زده شود و کلوخ ها و قطعات درشت در سطح مزرعه نباشد. پیش از نصب نوار های تیپ به لوله اصلی ، لوله اصلی شستشو شود. محاسبه چیدمان و آرایش لوله های اصلی ، نیمه اصلی ، مانیفیلد ها با توجه به مساحت مزرعه باید توسط متخصص به طور دقیق انجام شود.

توصیه می شود برای نصب و اجرای سیستم های آبیاری از متخصصین مشاوره گرفته شود. تا از استفاده نوار های آبیاری با طول های کوتاه که سبب افزایش تعدا اتصالات و سایر تجهیزات و در نهایت افزایش هزینه ها می گردد جلوگیری شود. و همچنین اگر طول نوار تیپ مورد استفاده بیش از حد باشد آبیاری به صورت یکنواخت صورت نگرفته و موجب کاهش راندمان کشت می گردد به همین جهت استفاده از نطرات کارشناسان و متخصصان این حوزه امری ضروری است.